مرمر سفید باباشورآب قروه و سنگ گوهره خرم آباد ، نام هایی شناخته شده در صنعت سنگ جهان

Message for test Message for test Message for test Message for test Message for test
سنگ های رسوبی

سنگ هاي رسوبي در حدود 70 تا 75 درصد از سطح خارجي زمين را مي پوشاند و در بعضي مناطق ضخامت آنها به 15 کيلومتر مي رسد. سنگ هاي رسوبي را مي توان از روي شرايط و محيط تشکيل آنها طبقه بندي کرد که به نام طبقه بندي زايشي (genetic) موسوم مي باشد و يا اينکه براساس اطلاعات کاني شناسي و بافت سنگ ها، آنها را توصيف کرد که به نام طبقه بندي توصيفي (descniptive) گفته مي شود .


1. طبقه بندي زايشي گرابو :

طبقه بندي زايشي ابتدا توسط گرابو در سال 1904 ارائه شد و وي اظهار داشت که سنگ هاي تشکيل دهنده پوسته زمين از سه دسته آذرين، رسوبي و دگرگوني تشکيل شده اند . اين تقسيم بندي از نظر توصيفي ارزش خود را حفظ کرده است ولي از نظر زايشي ارزش خود را از دست داده است. وي سنگ هاي رسوبي را به دو دسته اگزوژنتيک و آندوژنتيک تقسيم کرده است .

- سنگ هاي اگزوژنتيک يا آواري : (exogenetic)

سنگ هايي هستند که از ذرات تشکيل دهنده آن در اثر حمل و رسوبگذاري در حوضه رسوبي تشکيل شده اند . اين سنگ ها همچنين به نام اين سنگ ها همچنين به نام آلوژنيک (allognic) يا انتقالي نيز موسوم مي باشند .

- سنگ هاي اندوژنتيک يا شيميايي :(endogenetic)

سنگ هايي هستند که در حوضه رسوبي در اثر رسوبگذاري مواد محلول در آب به صورت متبلور يا آمورف تشکيل شده اند. اين دسته از سنگ ها را به نام اتوژنتيک (authigenic) يا در جازا نيز مي نامند .


- اشکالات طبقه بندي زايشي گرابو :

در اين تقسيم بندي اشکالاتي وجود دارد که در اين جا به برخي از آنها اشاره مي کنيم: به عنوان مثال در اين تقسيم بندي گرانيت با سنگ نمک از نظر شرايط تشکيل يکسان مي باشند، زيرا هر دو تحت شرايط فيزيکي و شيميايي از محيط مايع سرچشمه گرفته اند. همچنين سنگ هاي آواري از قبيل ماسه سنگ و غيره را از لحاظ تشکيل مانند تشکيل رسوبات توفي دانه متوسط در نظر مي گيرند. در تشکيل رسوبات اصول ايروديناميکي و هيدروديناميکي خاصي دخالت مي کنند بنابراين هر کدام از گروههاي ذکر شده داراي بافت و ساختمان مخصوص به خود مي باشند .

گرابو واژه هاي گراول، ماسه و رس را به کار نبرده است و به جاي آنها، در رابطه با اندازه ذرات کلمات لاتين رودايت (rudite) ، آرنايت (reunite) و لوتايت (lutite) را به کار برده است .

 

- نامگذاري سنگ ها توسط گرابو :

گرابو براي نامگذاري سنگ ها، ترکيب کاني شناسي سنگ را قبل از کلمات رودايت، آرنايت و لوتايت (بسته به نوع سنگ) به صورت پيشوند قرار داده و آنها را نامگذاري مي کرد . به عنوان مثال اگر سنگ از جنس کربنات کلسيم و يا به عبارت ديگر آهکي باشد واژه کالک (calc) قبل از واژه هاي ذکر شده براساس اندازه ذرات تشکيل دهنده سنگ اضافه شود بنابراين گرابو در طبقه بندي سنگ هاي رسوبي ترکيب کاني شناسي سنگ را با اندازه ذرات تشکيل دهنده آن تلفيق کرده و سنگ را نامگذاري مي کند .

 

- سنگ هاي دياژنتيک يا اپي ژنتيک :

هر يک از سنگ هاي آلوژنيک و يا اتوژنيک ممکن است تحت شرايط فشار و درجه حرارت کم مجددا متبلور شده و يا توسط کاني هاي ديگر عمل جانشيني در انها صورت گيرد که در چنين شرايطي سنگ را به نام دياژنتيک (diagenetic) يا اپي ژنتيک (Epigenetic) مي نامند. چنانچه فشار و درجه حرارت زياد باشد، تغييرات شديد در سنگ ها صورت مي گيرد و سنگ هاي دگرگوني به وجود مي آيد .

 

منبع : انجمن سنگ ایران